📌 Thanh tra Chính phủ vừa thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng. Kết luận cho thấy địa phương đã rà soát, xây dựng phương án xử lý đối với hàng nghìn cơ sở nhà, đất, song vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục.
🏢 Theo Thanh tra Chính phủ, sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND TP Hải Phòng đang quản lý 3.769 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án xử lý.
Trong số này, 3.109 cơ sở nhà, đất tiếp tục sử dụng; 297 cơ sở thực hiện điều hòa, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng sang các mục đích như cơ sở giáo dục, y tế, thiết chế văn hóa, kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng; 363 cơ sở nhà, đất dôi dư, không có nhu cầu sử dụng được chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố để quản lý, khai thác theo quy định.
📊 Thanh tra Chính phủ đánh giá, trong giai đoạn từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, Thành ủy, HĐND và UBND TP Hải Phòng đã chỉ đạo, triển khai các quy định pháp luật, công điện của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý, sử dụng, sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy.
Qua quá trình sắp xếp, các cơ sở nhà, đất cơ bản được rà soát, xây dựng phương án cụ thể để trình cấp có thẩm quyền quyết định xử lý, bảo đảm rõ chủ thể, mục đích quản lý và sử dụng.
🏗️ Theo Thanh tra Chính phủ, việc sắp xếp lại các cơ sở nhà, đất đã góp phần tạo nguồn lực đất đai và cơ sở vật chất cho các dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu như y tế, giáo dục, văn hóa, thể dục thể thao, đồng thời tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển.
Các cơ sở nhà, đất sau sắp xếp được sử dụng làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, giúp các cơ quan, đơn vị thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao mà không phải bố trí thêm quỹ đất và đầu tư xây dựng mới.
📑 Về công tác chỉ đạo, UBND TP Hải Phòng và Sở Tài chính đã ban hành 146 văn bản để triển khai rà soát, bố trí, sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất. Thành phố cũng ban hành các văn bản phân công cụ thể trách nhiệm theo dõi, chỉ đạo, xử lý và khai thác tài sản nhà, đất dôi dư.
Đến nay, thành phố đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp, bố trí, điều hòa, điều chuyển trụ sở làm việc và cơ sở hoạt động sự nghiệp, bảo đảm bộ máy sau sắp xếp hoạt động thông suốt, không bị gián đoạn.
🔎 Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong quá trình quản lý và xử lý các cơ sở nhà, đất.
Đáng chú ý, có 176/363 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo kế hoạch của UBND thành phố.
Ngoài ra, có 10/363 cơ sở nhà, đất thực hiện theo dõi trên sổ kế toán nhưng chưa xác định rõ nguyên giá và giá trị còn lại của tài sản trên đất theo quy định.
💰 Thanh tra Chính phủ cũng cho biết đến thời điểm thanh tra, các cơ sở nhà, đất chưa thực hiện cập nhật lại giá trị quyền sử dụng đất, chưa hạch toán và theo dõi giá trị quyền sử dụng đất sau cập nhật trên sổ kế toán theo quy định.
Một số cơ sở nhà, đất chưa được các đơn vị rà soát đầy đủ nhu cầu quản lý, sử dụng để đề xuất điều chỉnh, thay đổi phương án sau khi đã lập hồ sơ xử lý tài sản. Việc này dẫn đến một số quyết định xử lý tài sản bị kéo dài do phải hoàn thiện lại hồ sơ.
🏚️ Đối với 363 cơ sở nhà, đất dôi dư, không có nhu cầu sử dụng sau sắp xếp, UBND TP Hải Phòng đã quyết định chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố để quản lý, khai thác.
Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, các cơ sở này vẫn chưa hoàn thành việc đưa vào khai thác hoặc xử lý triệt để theo “bước 2” mà Thủ tướng Chính phủ yêu cầu. Theo Công điện số 39/CD-TTg ngày 14/5/2026, các địa phương phải hoàn thành việc xử lý, khai thác, sử dụng các cơ sở nhà, đất dôi dư trong quý II/2026.
📍 Thanh tra Chính phủ đánh giá, nếu 363 cơ sở nhà, đất này được đưa vào khai thác hoặc xử lý triệt để, sẽ góp phần khai thông nguồn lực lớn cho phát triển kinh tế – xã hội. Tổng diện tích đất của 363 cơ sở là khoảng 515.235 m², trong khi tổng diện tích sàn xây dựng lên tới 239.623 m².
🏗️ Về phương án xử lý, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với các cơ quan liên quan đã lập phương án khai thác hoặc xử lý đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư.
Cụ thể, thành phố dự kiến đấu giá đất ở đối với 192 cơ sở nhà, đất, trong đó 107 cơ sở có thể thực hiện ngay và 85 cơ sở cần điều chỉnh quy hoạch.
Đối với đất thương mại, dịch vụ, có 51 cơ sở được đề xuất đấu giá, trong đó 20 cơ sở có thể thực hiện ngay và 31 cơ sở cần điều chỉnh quy hoạch. Ngoài ra, 120 cơ sở nhà, đất được đề xuất cho thuê ngắn hạn.
📌 Việc đề xuất phương án khai thác được thực hiện trên cơ sở rà soát hồ sơ, thông tin quy hoạch và hiện trạng từng cơ sở. Những cơ sở đủ điều kiện đấu giá quyền sử dụng đất và phù hợp quy hoạch sẽ được đề xuất đấu giá đất ở hoặc đất thương mại, dịch vụ.
Đối với các cơ sở chưa phù hợp quy hoạch nhưng có tính khả thi và hiệu quả kinh tế – xã hội cao, địa phương có thể vừa đề xuất đấu giá vừa rà soát, điều chỉnh quy hoạch. Những cơ sở đang chờ quy hoạch tổng thể, chưa đủ điều kiện đấu giá được đề xuất cho thuê ngắn hạn để sớm đưa vào khai thác, sử dụng.
⚠️ Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân của những tồn tại trên một phần do nhiều cơ sở nhà, đất là trụ sở được xây dựng từ lâu, trải qua quá trình quản lý, sử dụng và bàn giao qua nhiều cơ quan, đơn vị.
Sau quá trình sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập, các đơn vị phải xử lý khối lượng lớn hồ sơ, thủ tục để đưa bộ máy vào vận hành ổn định, dẫn đến công tác quản lý, cập nhật hồ sơ đất đai và hoàn thiện thủ tục đăng ký, cấp giấy chứng nhận chưa được quan tâm đúng mức.
Bên cạnh đó, một bộ phận cán bộ làm công tác quản lý tài sản công, nhất là ở cấp xã, được điều chuyển từ các lĩnh vực khác sang nên chưa có nhiều kinh nghiệm, cần thời gian để tiếp cận và cập nhật chính sách về quản lý, sử dụng tài sản công.
💡 Thanh tra Chính phủ cũng cho rằng việc sửa chữa, cải tạo, chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất cần thời gian và kinh phí. Trong khi đó, ngân sách địa phương phải ưu tiên cho những nhiệm vụ chi thiết yếu và các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng.
Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư, quá trình đưa vào khai thác còn phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến đất đai, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, đấu giá, đấu thầu và định giá tài sản nên thời gian thực hiện tương đối dài.
📈 Một số cơ sở nằm ở khu vực xa trung tâm, trong khi thị trường bất động sản biến động và nhu cầu của nhà đầu tư chưa cao, gây khó khăn trong việc xác định phương án đấu giá hay cho thuê ngắn hạn.
📝 Trên cơ sở kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì tham mưu Chính phủ xây dựng, ban hành cơ chế cho phép UBND các tỉnh, thành phố khi phê duyệt phương án khai thác, sử dụng cơ sở nhà, đất theo quy định pháp luật về đất đai thì được cập nhật, điều chỉnh các quy hoạch liên quan phù hợp với mục đích sử dụng đất đã được phê duyệt.
Đồng thời, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND TP Hải Phòng tăng cường chỉ đạo, sớm hoàn thành phương án xử lý, đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả và khắc phục các tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra.
🔍 Thành phố cũng được yêu cầu rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Trường hợp có đủ căn cứ thì xem xét trách nhiệm và xử lý theo quy định pháp luật.
Thanh tra Chính phủ đề nghị Hải Phòng chỉ đạo cơ quan chức năng thanh tra, xử lý đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không được sử dụng quá 12 tháng liên tục nếu có; xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm để xử lý nghiêm các vi phạm.
🏢 Đối với 363 cơ sở nhà, đất dôi dư, Trung tâm Phát triển quỹ đất được yêu cầu khẩn trương hoàn thành phương án khai thác hoặc xử lý triệt để, qua đó sớm đưa nguồn lực đất đai và tài sản công này vào phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Ngày 4/8/2026, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản số 7710/VPCP-V.I thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện Kết luận thanh tra số 438/KL-TTCP ngày 17/7/2026 của Thanh tra Chính phủ.
Theo đó, Bộ Tài chính, UBND TP Hải Phòng, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan, đơn vị liên quan có trách nhiệm thực hiện kết luận thanh tra theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền; đồng thời báo cáo kết quả thực hiện để Thanh tra Chính phủ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
