Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – CTCP (VEAM, UPCoM: VEA) vừa công bố thông tin bất thường liên quan đến quyết định của cơ quan thuế về việc khắc phục hậu quả đối với hành vi kê khai sai thuế thu nhập doanh nghiệp từ nhiều năm trước.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Cục Thuế TP Hà Nội đã ban hành quyết định yêu cầu VEAM thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do có hành vi kê khai sai dẫn đến thiếu số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của năm 2010.
Đáng chú ý, mặc dù hành vi vi phạm được xác định là có xảy ra, song do vụ việc đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định của pháp luật nên cơ quan chức năng không áp dụng hình thức xử phạt hành chính. Thay vào đó, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính phát sinh từ sai sót trong kê khai thuế trước đây.
Cụ thể, VEAM bị yêu cầu nộp bổ sung hơn 15,89 tỷ đồng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp còn thiếu vào ngân sách Nhà nước. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn phải nộp thêm hơn 2,55 tỷ đồng tiền chậm nộp phát sinh trong thời gian qua.
Số tiền chậm nộp tiền thuế trên được tính đến trước ngày 15/02/2012 là ngày VEAM nộp đủ số tiền thuế thiếu vào ngân sách Nhà Nước.
Như vậy, tổng số tiền mà VEAM phải thực hiện theo quyết định của cơ quan thuế lên tới hơn 18,44 tỷ đồng.
Theo yêu cầu của cơ quan quản lý, VEAM phải hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Trường hợp không chấp hành đúng thời hạn, doanh nghiệp có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Ngoài ra, VEAM vẫn có quyền thực hiện các thủ tục khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính đối với quyết định nêu trên nếu cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng.
VEAM là doanh nghiệp có vốn Nhà nước chi phối, trong đó Bộ Công Thương đang đại diện chủ sở hữu phần vốn Nhà nước với tỷ lệ khoảng 88,47% vốn điều lệ. Công ty hoạt động trong lĩnh vực cơ khí, sản xuất động cơ, máy nông nghiệp và lắp ráp ô tô. Tuy nhiên, nguồn thu và lợi nhuận chủ yếu trong nhiều năm qua lại đến từ các khoản đầu tư vào các liên doanh ô tô, xe máy lớn tại Việt Nam.
Hiện VEAM nắm giữ 30% vốn điều lệ tại Honda Việt Nam, 20% vốn tại Toyota Việt Nam và 25% vốn tại Ford Việt Nam. Đây được xem là những tài sản có giá trị nhất của doanh nghiệp, đóng góp phần lớn nguồn thu nhập và lợi nhuận hàng năm.
Nhờ sở hữu cổ phần tại ba liên doanh hàng đầu thị trường ô tô và xe máy Việt Nam, VEAM nhiều năm liền duy trì vị thế là một trong những doanh nghiệp có khả năng tạo ra dòng tiền lớn nhất trên sàn chứng khoán.
Theo báo cáo tài chính năm 2025, VEAM ghi nhận doanh thu thuần gần 4.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9% so với năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận được chia từ các công ty liên doanh, liên kết đạt 6.625 tỷ đồng, giảm nhẹ khoảng 2% so với năm 2024.
Riêng khoản cổ tức và lợi nhuận được chia từ ba liên doanh gồm Honda Việt Nam, Toyota Việt Nam và Ford Việt Nam đã mang về cho VEAM hơn 6.553 tỷ đồng trong năm vừa qua. Điều này cho thấy phần lớn lợi nhuận của doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào hiệu quả hoạt động của các liên doanh hơn là mảng sản xuất kinh doanh cốt lõi.
Trong cơ cấu lợi nhuận của VEAM, Honda Việt Nam tiếp tục là “con gà đẻ trứng vàng” lớn nhất khi đóng góp phần lớn thu nhập từ công ty liên doanh. Với vị thế dẫn đầu thị trường xe máy và nằm trong nhóm doanh nghiệp ô tô có thị phần lớn nhất Việt Nam, Honda Việt Nam từ lâu đã trở thành nguồn tạo lợi nhuận chủ lực cho VEAM.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VEA hiện giao dịch quanh vùng giá 34.500 đồng/cổ phiếu. Với hơn 1,33 tỷ cổ phiếu đang lưu hành, vốn hóa thị trường của doanh nghiệp đạt trên 46.000 tỷ đồng.
So với quy mô vốn hóa và lợi nhuận hàng năm lên tới hàng nghìn tỷ đồng, khoản tiền hơn 18 tỷ đồng phải nộp bổ sung theo quyết định của cơ quan thuế chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Tuy nhiên, thông tin này vẫn thu hút sự quan tâm của giới đầu tư bởi liên quan đến nghĩa vụ tài chính phát sinh từ một sai sót kéo dài nhiều năm.
