Khai thác đất trái phép tại xã Thu Bồn. Ảnh: Báo Công Lý
Một vụ khai thác đất trái phép với quy mô hàng nghìn mét vuông vừa được phát hiện tại xã Thu Bồn (TP Đà Nẵng), cho thấy tình trạng lợi dụng hoạt động mỏ để “trộn lẫn” đất khai thác ngoài phạm vi cấp phép, gây khó khăn cho công tác quản lý.
Theo thông tin từ Báo Công Lý, chính quyền địa phương xã Thu Bồn xác nhận, khu vực bị khai thác trái phép có diện tích khoảng 4.000 m² đất đồi, nằm giáp ranh với mỏ đất Hóc Tra, một mỏ được cấp phép phục vụ các dự án đầu tư công.
Điểm đáng chú ý là hoạt động khai thác này không diễn ra nhỏ lẻ mà được tổ chức khá bài bản. Tại hiện trường, có sự xuất hiện của máy xúc, xe tải ben hoạt động liên tục, trong đó phổ biến là các xe tải Howo 4 chân với khả năng vận chuyển khoảng 15 m³ đất mỗi chuyến.
Theo Báo Công Lý, các xe tải hoạt động theo từng nhóm 2–3 chiếc, di chuyển liên tục từ khu vực khai thác đến một nhà máy gạch cách đó khoảng 1,5 km. Nhà máy gạch kể trên là của Công ty TNHH VLXD P.N.A.
Mỗi vòng vận chuyển mất khoảng 30 phút, cho thấy khối lượng đất bị đưa ra khỏi khu vực là không nhỏ. Đáng nói, lượng đất khai thác trái phép này được trộn lẫn với đất hợp pháp từ mỏ Hóc Tra, khiến việc phát hiện vi phạm trở nên khó khăn hơn.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến hoạt động khai thác trái phép có thể diễn ra trong thời gian mà không bị xử lý kịp thời.
Theo lãnh đạo UBND xã Thu Bồn, người thực hiện hành vi này là một cá nhân trên địa bàn, đồng thời đang làm quản lý cho mỏ đất nói trên.
Tuy nhiên, đất sau khi khai thác vẫn được vận chuyển về tiêu thụ tại nhà máy vật liệu xây dựng, cho thấy dấu hiệu của việc khai thác, tiêu thụ khép kín. Thực tế này làm dấy lên lo ngại về khả năng thất thoát tài nguyên cũng như những tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt khi khu vực bị khai thác là đất đồi trồng keo.
Sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng chức năng địa phương đã tiến hành kiểm tra hiện trường và lập biên bản vụ việc. Chính quyền xã cho biết sẽ tiến hành xác định khối lượng đất đã khai thác để làm cơ sở xử lý theo quy định.
Theo quy định pháp luật, hành vi khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường khi chưa được cấp phép là vi phạm. Mức xử phạt hành chính có thể lên tới 50 triệu đồng tùy theo khối lượng khai thác, đồng thời có thể bị tịch thu phương tiện và buộc khắc phục hậu quả.
Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, các cá nhân, tổ chức liên quan còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, với mức phạt tù lên tới 7 năm theo quy định hiện hành.
Trên thực tế, các vụ việc tương tự thời gian qua cũng đã bị xử lý với mức phạt đáng kể.Đơn cử, một trường hợp khai thác và vận chuyển đất trái phép tại TP HCM đã bị xử phạt tới 69 triệu đồng và tịch thu tang vật.
Vụ việc tại xã Thu Bồn tiếp tục cho thấy những bất cập trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản tại một số địa phương. Việc lợi dụng hoạt động hợp pháp để “hợp thức hóa” khai thác trái phép không phải là hiện tượng mới, nhưng vẫn diễn ra với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng gia tăng, đặc biệt phục vụ các dự án hạ tầng, nguy cơ phát sinh các hoạt động khai thác trái phép có xu hướng gia tăng nếu không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ. Do đó, bên cạnh việc xử lý các trường hợp vi phạm cụ thể, yêu cầu đặt ra là phải siết chặt công tác giám sát tại các khu vực mỏ, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan, đồng thời tăng cường kiểm tra đột xuất để kịp thời phát hiện và ngăn chặn vi phạm.
Xã Thu Bồn (TP Đà Nẵng) được hình thành từ việc sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 4 xã cũ thuộc huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam trước đây, bao gồm Duy Châu, Duy Hòa, Duy Phú và Duy Tân. Xã Thu Bồn hiện có diện tích tự nhiên 108,77km2, quy mô dân số gần 37.000 người.
Lãnh đạo xã Thu Bồn hiện: ông Nguyễn Thế Đức (Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND); Nguyễn Hành Lâm (Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy); Nguyễn Thanh Sơn (Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND)…
