Năm 2025 khép lại với một tín hiệu tích cực nhưng vẫn còn nhiều trăn trở đối với Ngân hàng TMCP Quốc Dân (Ngân hàng NCB). Theo báo cáo tài chính hợp nhất tại ngày 31/12/2025, ngân hàng ghi nhận lợi nhuận năm ở mức 78 triệu đồng – một con số rất khiêm tốn so với quy mô tổng tài sản và vốn điều lệ, song đáng chú ý trong bối cảnh những năm trước đó NCB liên tục chìm trong thua lỗ.
Ngân hàng NCB lỗ triền miên
Bức tranh tài chính cho thấy dấu ấn rõ nét của giai đoạn tái cơ cấu kéo dài. Tính đến cuối năm 2024, NCB ghi nhận lỗ năm hơn 5.128 tỷ đồng, kéo theo khoản lỗ lũy kế lớn. Sang năm 2025, dù đã thoát khỏi tình trạng thua lỗ trong năm, ngân hàng vẫn còn lỗ lũy kế ở mức hơn 5.763 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa với việc vốn chủ sở hữu tuy đã tăng mạnh lên 13.592 tỷ đồng, nhưng chất lượng lợi nhuận và khả năng tích lũy nội lực vẫn là thách thức lớn.
Lợi nhuận âm trong nhiều năm trước phản ánh áp lực nặng nề từ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, xử lý nợ xấu và tái cơ cấu danh mục tài sản. Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam chịu ảnh hưởng từ biến động kinh tế, thị trường bất động sản trầm lắng và sức khỏe doanh nghiệp suy yếu, những ngân hàng có nền tảng tài chính mỏng càng dễ bị tổn thương. NCB không nằm ngoài vòng xoáy đó.
Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến NCB lỗ kéo dài là gánh nặng trích lập dự phòng. Khi chất lượng tín dụng suy giảm, ngân hàng buộc phải dành một phần lớn lợi nhuận trước thuế để dự phòng rủi ro. Điều này trực tiếp bào mòn lợi nhuận ròng, thậm chí đẩy kết quả kinh doanh vào trạng thái âm. Mặt khác, quy mô huy động và cho vay tăng nhanh cũng tạo áp lực chi phí vốn, nhất là trong giai đoạn lãi suất biến động mạnh.
Báo cáo cho thấy tiền gửi của khách hàng tại NCB cuối năm 2025 đạt hơn 127.403 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức hơn 96.117 tỷ đồng của năm trước. Tổng nợ phải trả cũng tăng lên hơn 150.022 tỷ đồng. Sự gia tăng quy mô nguồn vốn huy động cho thấy niềm tin của thị trường phần nào được củng cố, nhưng đồng thời đòi hỏi ngân hàng phải sử dụng vốn hiệu quả hơn để tạo ra lợi nhuận bền vững. Nếu không tối ưu hóa biên lãi ròng và kiểm soát rủi ro tín dụng, lợi nhuận rất dễ quay lại trạng thái âm.
Ở góc độ tích cực, việc ghi nhận lợi nhuận dương dù chỉ 78 triệu đồng cho thấy NCB đã phần nào cân bằng được chi phí và doanh thu trong năm 2025. Đây có thể xem là bước ngoặt về mặt kỹ thuật sau nhiều năm lỗ nặng. Tuy nhiên, với khoản lỗ lũy kế lớn, ngân hàng sẽ còn mất nhiều năm tích lũy lợi nhuận mới có thể xóa hết phần âm vốn chủ sở hữu tích tụ từ trước.
Lợi nhuận âm không chỉ là con số kế toán, mà còn tác động đến khả năng chia cổ tức, huy động vốn mới và mở rộng hoạt động. Khi lợi nhuận bị âm hoặc quá thấp, ngân hàng khó tạo sức hấp dẫn với nhà đầu tư, đồng thời chịu áp lực về hệ số an toàn vốn. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, các ngân hàng phải liên tục đầu tư vào công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ – những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực tài chính dồi dào.
Để thoát khỏi “vùng trũng” lợi nhuận, NCB cần tập trung vào ba trụ cột chính: cải thiện chất lượng tài sản, tối ưu hóa chi phí vận hành và đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi. Việc đẩy mạnh dịch vụ ngân hàng số, bancassurance, thanh toán và các sản phẩm tài chính cá nhân có thể giúp tăng thu nhập phí, giảm phụ thuộc vào tín dụng truyền thống. Song song đó, kiểm soát nợ xấu và thu hồi các khoản nợ tồn đọng vẫn là nhiệm vụ then chốt.
Con đường phục hồi của NCB sẽ không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Tuy vậy, việc chấm dứt chuỗi lỗ kéo dài là tín hiệu cho thấy quá trình tái cơ cấu đang phát huy tác dụng bước đầu. Thách thức phía trước vẫn lớn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn tiềm ẩn nhiều biến động. Lợi nhuận âm của quá khứ sẽ còn là “di sản” tài chính đòi hỏi ngân hàng phải kiên trì xử lý. Nhưng nếu duy trì được kỷ luật tài chính và chiến lược phát triển thận trọng, NCB có cơ hội từng bước lấy lại vị thế và tạo nền tảng lợi nhuận bền vững trong những năm tới.
Trong bối cảnh 2025 vẫn lỗ nặng, bước sang năm 2026 Hội đồng Quản trị Ngân hàng NCB công bố nghị quyết thông qua triển khai phương án phát hành cổ phiếu riêng lẻ tăng vốn điều lệ năm 2026 đã được Đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2025 thông qua.
Theo đó, ngân hàng dự kiến phát hành thêm 1 tỷ cổ phiếu nhằm tăng vốn điều lệ thêm 10.000 tỷ lên 29.279 tỷ đồng. Với mức giá chào bán 10.000 đồng/cổ phiếu, NCB ước tính thu về 10.000 tỷ đồng.
Ngân hàng cho biết số vốn thu được sẽ được dùng bổ sung nguồn vốn cho hoạt động cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp, cá nhân phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng trong năm 2026 – 2027.
Trước đó trong năm 2025, NCB đã hoàn tất việc phát hành riêng lẻ 750 triệu cổ phần, chính thức nâng vốn điều lệ lên 19.280 tỷ đồng, sớm hơn 1 năm so với lộ trình tại phương án cơ cấu lại.
Theo NCB, tăng vốn điều lệ là cơ sở quan trọng để ngân hàng nâng cao năng lực tài chính, mở rộng quy mô hoạt động, bổ sung nguồn vốn kinh doanh, đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn tín dụng cho nền kinh tế, đồng thời tăng cường vị thế cạnh tranh và tạo tiền đề thực hiện các mục tiêu chiến lược của ngân hàng trong giai đoạn tới.
Ngân hàng cho hay việc tăng vốn nằm trong lộ trình thực hiện phương án cơ cấu lại giai đoạn 2023-2025 và định hướng đến năm 2030.
Theo phương án cơ cấu lại, NCB đã xây dựng kế hoạch tăng vốn điều lệ với quy mô 23.500 tỷ đồng trong giai đoạn 2024–2029. Để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành phương án, HĐQT đề xuất phương án tăng 10.000 tỷ đồng vốn điều lệ trong năm 2026.
“Tăng vốn 10.000 tỷ cho năm 2026 là bước quan trọng và là bước cuối cùng mà chúng tôi đã cam kết trong đề án cơ cấu lại đã trình với Ngân hàng Nhà nước vào năm 2022”, Chủ tịch Bùi Thị Thanh Hương chia sẻ.
Tiết lộ thêm về việc sử dụng vốn thu được từ phát hành, bà Hương cho hay tại đại hội đồng cổ đông sắp tới ban lãnh đạo ngân hàng sẽ trình việc xem xét dùng một phần vốn điều lệ để xoá tiếp những phần nợ tồn đọng trong quá khứ để giúp bảng cân đối của ngân hàng sạch hơn.
“Chúng ta sẽ tạm ứng cái phần vốn của các nhà đầu tư, của các cổ đông ra để làm sạch bảng cân đối. Và sau này nếu như chúng ta quyết tâm, nỗ lực và có may mắn thu hồi lại được các khoản nợ mà chúng ta đã dùng vốn tự có để xử lý thì ngân hàng sẽ có lợi nhuận bất thường”, bà lý giải về phương án này.
