Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (ngân hàng Eximbank – mã chứng khoán EIB) đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu và mở rộng hoạt động kinh doanh với mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2025. Tuy nhiên, song song với các kế hoạch tăng tốc tín dụng, nợ xấu của Eximbank tiếp tục là vấn đề được giới phân tích và nhà đầu tư đặc biệt quan tâm, khi chất lượng tài sản vẫn chịu nhiều sức ép từ môi trường kinh tế và đặc thù danh mục cho vay.
Tỷ lệ nợ xấu EIB ở mức nào?
Theo các báo cáo tài chính gần nhất, tỷ lệ nợ xấu (NPL) của Eximbank đang dao động quanh mức trên 2%, cao hơn so với một số ngân hàng thương mại cổ phần cùng quy mô. Cụ thể, nợ xấu của ngân hàng EIB từng ghi nhận khoảng 2,5% trong năm 2024, trước khi ngân hàng đặt mục tiêu kéo tỷ lệ này xuống dưới 2% trong năm 2025.
Xét về giá trị tuyệt đối, tổng nợ xấu của Eximbank lên tới hàng nghìn tỷ đồng, trong đó nợ nhóm 5 – nợ có khả năng mất vốn – chiếm tỷ trọng lớn nhất. Đây là điểm đáng lưu ý bởi nợ nhóm 5 thường có khả năng thu hồi thấp và tạo áp lực lớn lên chi phí dự phòng trong các kỳ tiếp theo.
Cơ cấu nợ xấu: Nợ khó đòi vẫn là điểm nghẽn
Phân tích sâu cơ cấu nợ xấu cho thấy, nợ dưới tiêu chuẩn và nợ nghi ngờ không chiếm tỷ trọng quá lớn, nhưng nợ có khả năng mất vốn lại tăng nhanh trong giai đoạn kinh tế khó khăn. Điều này phản ánh thực tế một bộ phận khách hàng vay vốn của Eximbank, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại và doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp khó trong quá trình phục hồi dòng tiền.
Bên cạnh đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của Eximbank ở mức tương đối thấp so với mặt bằng chung ngành ngân hàng, chỉ quanh ngưỡng hơn 40%. Con số này thấp hơn đáng kể so với các ngân hàng dẫn đầu như Vietcombank, Techcombank hay MB, vốn duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 100%. Tỷ lệ bao phủ thấp khiến EIB dễ bị tổn thương hơn nếu nợ xấu tiếp tục gia tăng trong bối cảnh kinh tế chưa thực sự ổn định.
Nợ xấu tác động ra sao đến lợi nhuận EIB?
Nợ xấu không chỉ là vấn đề kế toán mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của Eximbank. Khi nợ xấu tăng, ngân hàng buộc phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng nhiều hơn, làm giảm lợi nhuận trước thuế và sau thuế.
Trong các kỳ báo cáo gần đây, dù thu nhập lãi thuần của Eximbank vẫn duy trì tăng trưởng, nhưng lợi nhuận ròng chịu áp lực do chi phí dự phòng chưa giảm tương xứng. Điều này khiến hiệu quả sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và trên tổng tài sản (ROA) của EIB vẫn ở mức khiêm tốn so với nhiều ngân hàng tư nhân khác.
Nguyên nhân nào khiến nợ xấu EIB khó giảm nhanh?
Thứ nhất, tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt khiến ngân hàng phải mở rộng cho vay với biên lợi nhuận thấp hơn và rủi ro cao hơn. Thứ hai, danh mục khách hàng truyền thống của Eximbank tập trung nhiều vào doanh nghiệp xuất nhập khẩu, nhóm chịu ảnh hưởng mạnh bởi biến động kinh tế toàn cầu và nhu cầu tiêu dùng quốc tế. Thứ ba, quá trình xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ xấu thường kéo dài, khiến nợ nhóm 5 khó được xử lý dứt điểm trong ngắn hạn.
Triển vọng kiểm soát nợ xấu năm 2025
Ban lãnh đạo Eximbank đặt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu xuống khoảng 1,9–2% trong năm 2025, đồng thời tăng cường công tác thu hồi nợ, bán nợ và kiểm soát tín dụng mới. Nếu thực hiện thành công, điều này sẽ giúp ngân hàng giảm áp lực dự phòng, cải thiện lợi nhuận và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nợ xấu EIB khó có thể cải thiện mạnh trong ngắn hạn, đặc biệt nếu tăng trưởng tín dụng tiếp tục được đẩy mạnh. Chất lượng tài sản vì vậy vẫn sẽ là biến số then chốt quyết định diễn biến lợi nhuận và giá cổ phiếu EIB trong thời gian tới.
Tóm lại, nợ xấu Eximbank (EIB) vẫn là điểm cần theo dõi sát trong năm 2025, khi tỷ lệ nợ xấu còn cao, nợ khó đòi chiếm tỷ trọng lớn và mức bao phủ dự phòng chưa thực sự an toàn. Dù ngân hàng đã đặt ra mục tiêu kiểm soát nợ xấu dưới 2%, quá trình hiện thực hóa mục tiêu này vẫn đối mặt nhiều thách thức. Đối với nhà đầu tư, việc đánh giá cổ phiếu EIB không thể tách rời bài toán chất lượng tài sản và khả năng xử lý nợ xấu trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào chu kỳ cạnh tranh khốc liệt hơn.
