Nhà thầu nghi ngờ hồ sơ mời thầu có “khuất tất”

Thời gian gần đây trên các phương tiện thông tin đại chúng xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến các gói thầu tại dự án điện Nhơn Trạch 3-4 do Tổng Công ty Điện lực Việt Nam (PV Power) làm chủ đầu tư.

Theo những thông tin này, Công ty Siemens Energy (một nhà thầu quốc tế) cho rằng hồ sơ mời thầu của gói thầu dự án điện Nhơn Trạch 3-4, PV Power đã đưa ra quy định không phù hợp, đã hạn chế công ty cung cấp phiên bản 60Hz của dòng tuabin khí 9000HL khi đưa ra yêu cầu đối với phiên bản 50Hz của tuabin khí.

Các nhà thầu kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công thương lo ngại về tính minh bạch tại dự án điện Nhơn Trạch 3 và 4 của PV Power (Ảnh minh hoạ)

Trong khi đó, về bản chất tuabin 60Hz là cơ sở cho tuabin 50Hz theo nguyên tắc tỷ lệ đồng dạng, đã là thông lệ của thị trường trong hơn 50 năm qua và không đảm bảo tính cạnh tranh cho dự án (chỉ có 1 đến 2 nhà thầu có thể tham gia đấu thầu), ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của dự án.

Tương tự, một nhóm nhà thầu khác là Công ty DL E&C Co., Ltd với tư cách là nhà thầu EPC và Mitsubishi Power Ltd với tư cách là nhà sản xuất các thiết bị chính (OEM) cũng đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị về dự án điện Nhơn Trạch 3-4.

Theo đó, nhóm nhà thầu này này đã lo ngại rằng họ có thể bị coi là nhà thầu không đủ tư cách ở giai đoạn đánh giá kỹ thuật do điều chỉnh về các tính năng thiết kế tuabin khí, không có ý nghĩa về mặt kỹ thuật và PV Power chắc chắn sẽ thu được lợi ích lớn từ việc điều chỉnh này.

“Nếu yêu cầu trên vẫn còn hoặc không được nới lỏng trước thời hạn nộp thầu, chúng tôi sẽ bị loại và không có cơ hội tham gia vào dự án. Chúng tôi e rằng sẽ chỉ có một đơn vị duy nhất trong cuộc đấu thầu này và sự cạnh tranh hạn chế hoàn toàn không có lợi cho PV Power”, nhóm nhà thầu này bày tỏ sự lo ngại.

Chủ đầu tư PV Power lên tiếng giải thích

Sau khi xuất hiện những thông tin các nhà thầu lo ngại tính minh bạch trong các gói thầu tại dự án điện Nhơn Trạch 3 và 4 thì ngay lập tức trên website pvpower.vn chủ đầu tư PV Power  có thông cáo báo chí lên tiếng giải thích về điều này.

Theo thông cáo báo chí này, PV Power khẳng định, hồ sơ mời thầu EPC của dự án Nhơn Trạch 3-4 được lập đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch, công bằng, bám sát nội dung thiết kế cơ sở được Bộ Công Thương thẩm định, Báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, cũng như hoàn toàn tuân thủ các quy định của Luật Đấu thầu. Đặc biệt, việc tổ chức đấu thầu còn có sự theo dõi, giám sát của các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Trích ý kiến của Cục ĐL tại Văn bản số 515/ĐL-NĐ&ĐHN ngày 21/4/2020 (Ảnh: TCTA)

PV Power có thật sự thực hiện đúng nội dung thiết kế cơ sở do Bộ Công thương thẩm định?

Mặc dù PV Power đã lên tiếng khẳng định đảm bảo tính cạnh tranh, công khai, minh bạch, bám sát nội dung thiết kế cơ sở được Bộ Công thương thẩm định nhưng trên các phương tiện truyền thông lại xuất hiện ý kiến phản biện.

Cụ thể, trong bài viết “Thông tin tiếp theo về việc mời thầu quốc tế Nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4. Bài 2: Câu hỏi về trách nhiệm của chủ đầu tư PV POWER?” đăng trên Tạp chí Toà án nhân dân điện tử thông tin, tại Văn bản số 515/ĐL-NĐ&ĐHN ngày 21/4/2020 về việc thông báo kết quả thẩm định thiết kế cơ sở dự án NMĐ NT3 & NT4, Cục Điện lực và năng lượng tái tạo đã lưu ý chủ đầu tư trong trường hợp đến thời điểm đấu thầu, nếu không có hoặc có ít các nhà sản xuất có thể đáp ứng điều kiện mời thầu, chủ đầu tư nên xem xét áp dụng các điều kiện quy đổi (như áp dụng các điều khoản tăng thời gian bảo hành, điều kiện về bảo hiểm gián đoạn trong vận hành và thay thế thiết bị hoặc xem xét kinh nghiệm số giờ vận hành tương đương của chủng loại tua bin khí của thế hệ H, J/JAC trước đó) để làm cơ sở đánh giá, lựa chọn nhà cung cấp.

Tuy nhiên, khi phát hành hồ sơ mời thầu, chủ đầu tư lại dường như “phớt lờ” ý kiến này, đưa ra một số yêu cầu để chỉ duy nhất một nhà thầu đáp ứng, dẫn tới phản ứng của các nhà sản xuất tua bin khí (OEM) hàng đầu thế giới. Cụ thể, hồ sơ mời thầu đã yêu cầu loại tua bin khí do nhà thầu chào cho dự án phải đã được cung cấp ít nhất 02 tổ máy trên toàn cầu, trong đó có ít nhất 01 tổ máy đã đưa vào vận hành thương mại với cùng tần số hay trong dải công suất định sẵn. Với yêu cầu này thì chỉ có thiết bị của GE do nhà thầu Samsung C&T Corporation đáp ứng, hay nói cách khác, chưa mở thầu cũng biết chỉ có doanh nghiệp này đương nhiên trúng thầu, việc đấu thầu chỉ còn hình thức.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) giải quyết kiến nghị của nhà thầu, đảm bảo tính cạnh tranh, hiệu quả của gói thầu và dự án điện Nhơn Trạch 3 và 4

Cũng theo thông tin trong bài viết trên của Tạp chí Toà án nhân dân, bất chấp khuyến nghị của các cơ quan chức năng và chuyên gia, chủ đầu tư một lần nữa không để ý đến các khuyến nghị của đơn vị tư vấn khi không có bất kỳ động thái sửa đổi hay làm rõ hồ sơ mời thầu phù hợp. Thực tế cho thấy tại thời điểm đóng thầu (13h30 ngày 06/8/2021), mặc dù có tới 16 nhà thầu trong và ngoài nước mua hồ sơ nhưng chỉ có duy nhất Samsung C&T Corporation (sử dụng thiết bị của nhà sản xuất GE) nộp hồ sơ dự thầu.

PV Power đến nay đã gia hạn thời điểm đóng thầu thêm 2 tuần, đến ngày 23/8/2021 để có thêm nhà thầu nộp hồ sơ. Tuy nhiên, nếu PV Power vẫn cố tình tiếp tục “phớt lờ”, không sửa đổi các yêu cầu mang tính kỹ thuật nêu trên theo ý kiến của Cục Điện lực và năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) cũng như khuyến nghị của PECC2 thì cũng sẽ chỉ có duy nhất một nhà thầu đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu.

Như vậy việc đấu thầu chỉ còn mang tính hình thức, không đạt được yêu cầu đề ra là tiết kiệm cho ngân sách khi mà chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia và trúng thầu. Ngược lại, việc đấu thầu chỉ làm lãng phí, tốn kém thêm thời gian của doanh nghiệp và xã hội.

Dư luận hoàn toàn có thể đặt câu hỏi tại sao có tới 16 nhà thầu trong và ngoài nước mua hồ sơ nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu thì có hay không những câu hỏi về sự dàn xếp ngầm phía sau hoặc ít ra là những tiêu chí quy định quá nhiều bất cập vô hình chung tạo thành một rào cản ngầm để “cài thầu”, khiến cho cuộc đấu thầu chỉ còn là hình thức. Điều này sẽ tạo tiền lệ không tốt trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, niềm tin của doanh nghiệp nước ngoài vào Chính phủ kiến tạo với nhiều đổi mới hiện nay.

Đó cũng là điều Bộ Kế hoạch và Đầu tư quan ngại và đã nêu rõ trong Công văn số 5112/BKHĐT-QLĐT ngày 4/8/2021 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư do Thứ trưởng Trần Quốc Phương ký gửi Bộ trưởng Bộ Công Thương, Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam, Ủy ban Quản lý Vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Chúng tôi trích lại nội dung Công văn trên: “Đề nghị quý Tập đoàn lưu ý: Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu (Điều 12 khoản 2) quy định trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Trường hợp phản ánh của Công ty Siemens Energy là chính xác, quý Tập đoàn cần có các biện pháp xử lý kịp thời, yêu cầu chủ đầu tư sửa đổi hồ sơ mời thầu, gia hạn thời điểm đóng thầu đảm bảo đủ thời gian cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu (nếu cần thiết) để đảm bảo tính cạnh tranh, hiệu quả của gói thầu và dự án”.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây