Dự án cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc, được mệnh danh là tuyến đường “xuyên rừng đẹp nhất Việt Nam”, đang đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình triển khai, buộc chính quyền tỉnh Lâm Đồng phải đưa ra những chỉ đạo khẩn nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công.
Theo thông tin từ cuộc họp rà soát mới đây, dự án do Tập đoàn Sơn Hải làm nhà đầu tư hiện đang gặp hàng loạt trở ngại liên quan đến thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng. Đây là những nút thắt quan trọng khiến tiến độ dự án chưa thể triển khai đúng kế hoạch, dù đã khởi công từ cuối năm 2025.
Vướng mắc lớn từ thủ tục đất rừng
Một trong những khó khăn nổi bật nhất của dự án là việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng. Theo báo cáo, tổng diện tích đất cần sử dụng cho toàn tuyến khoảng 485 ha, trong đó riêng địa bàn tỉnh Lâm Đồng chiếm hơn 400 ha. Đáng chú ý, diện tích rừng cần chuyển đổi lên tới hơn 100 ha, bao gồm cả rừng tự nhiên và rừng trồng.
Dù Hội đồng Nhân dân tỉnh đã thông qua chủ trương chuyển đổi từ năm 2025, nhưng đến nay, hồ sơ liên quan vẫn chưa được hoàn thiện để trình các cơ quan chức năng thẩm định. Nguyên nhân chủ yếu là do chủ đầu tư chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết, trong đó có việc lập lại báo cáo hiện trạng rừng vì tài liệu cũ đã hết hiệu lực theo quy định.
Ngoài ra, việc xử lý tài sản rừng, xây dựng phương án khai thác lâm sản, cũng như bố trí kinh phí bồi thường thiệt hại vẫn còn nhiều bất cập. Những yếu tố này không chỉ làm chậm tiến độ mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý nếu không được giải quyết kịp thời.
Áp lực từ nghĩa vụ trồng rừng thay thế
Bên cạnh thủ tục pháp lý, nghĩa vụ tài chính liên quan đến trồng rừng thay thế cũng là một thách thức đối với nhà đầu tư. Theo quy định, doanh nghiệp phải nộp khoảng 94,6 tỷ đồng để thực hiện nghĩa vụ này. Đến nay, phía doanh nghiệp dự án đã nộp trước hơn 56 tỷ đồng vào Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng, phần còn lại đang được đề xuất nộp theo lộ trình phù hợp.
Trong khi đó, các cơ quan chức năng yêu cầu phải đảm bảo việc nộp tiền và thực hiện nghĩa vụ đúng quy định trước khi tiếp tục triển khai các bước tiếp theo. Điều này khiến quá trình chuẩn bị đầu tư càng thêm kéo dài.
Chậm tiến độ do vướng giải phóng mặt bằng
Không chỉ gặp khó ở thủ tục rừng, công tác giải phóng mặt bằng cũng đang là điểm nghẽn lớn của dự án. Sau hơn 4 tháng kể từ khi khởi công, nhiều đoạn tuyến vẫn chưa thể triển khai thi công do chưa bàn giao mặt bằng sạch.
Tỷ lệ bàn giao đất tại một số khu vực còn thấp, nhiều hộ dân chưa đồng thuận nhận bồi thường hoặc chưa hoàn tất kiểm đếm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch thi công, khiến dự án có nguy cơ chậm tiến độ so với mục tiêu đề ra.
Bên cạnh đó, hồ sơ thiết kế kỹ thuật của một số đoạn ưu tiên cũng chưa được trình thẩm định, làm gián đoạn quá trình triển khai các hạng mục xây dựng.
Lâm Đồng chỉ đạo “nóng” để tháo gỡ
Trước tình hình trên, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu các sở, ngành và nhà đầu tư phải tập trung cao độ để giải quyết các vướng mắc. Trong đó, chủ đầu tư được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, đặc biệt là cập nhật lại báo cáo hiện trạng rừng đảm bảo tính pháp lý và chính xác.
Đồng thời, các địa phương liên quan phải đẩy nhanh công tác tuyên truyền, vận động người dân bàn giao mặt bằng, cũng như hoàn tất các thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Chính quyền tỉnh cũng nhấn mạnh việc bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục, tránh tình trạng lấn chiếm hoặc khai thác trái phép.
Dự án trọng điểm mang ý nghĩa chiến lược
Cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của khu vực Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Tuyến đường dài gần 66 km, tổng mức đầu tư khoảng 14.000 – 18.000 tỷ đồng, được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM đến Đà Lạt từ hơn 6–7 giờ xuống còn khoảng 3–3,5 giờ, đồng thời giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 20 – tuyến đường hiện đang quá tải và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn.
Không chỉ mang ý nghĩa giao thông, dự án còn được kỳ vọng mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho du lịch, logistics và kinh tế nông nghiệp công nghệ cao tại khu vực phía Nam tỉnh Lâm Đồng.
Kỳ vọng nhưng cũng nhiều thách thức
Dù được đánh giá là dự án giàu tiềm năng và có ý nghĩa chiến lược, cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong giai đoạn đầu triển khai. Các vấn đề liên quan đến pháp lý, môi trường và mặt bằng nếu không được giải quyết dứt điểm sẽ tiếp tục kéo dài tiến độ, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.
Việc tỉnh Lâm Đồng liên tục đưa ra các chỉ đạo “nóng” cho thấy quyết tâm cao trong việc thúc đẩy dự án. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu hoàn thành vào năm 2027, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, nhà đầu tư và người dân địa phương.
Trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng ngày càng cấp thiết, việc tháo gỡ kịp thời các nút thắt tại dự án này không chỉ mang ý nghĩa riêng với Lâm Đồng mà còn góp phần thúc đẩy liên kết vùng, tạo động lực phát triển kinh tế cho cả khu vực phía Nam.
